DZIEJE  ROGOŹNEJ

 

Pochodzenie nazwy i herb:

Rogoźna jako "Rogosina" wspomniana została w źródłach z około 1300 roku. Nazwa ta pochodzi od wyrazu "rogoża" (trzcinia, sitowie) - to rośliny z rodziny pałkowatych, służącej do wyrobu koszyków i mat. Etymologia ludowa nazwy głosi, iż w XVIII wieku właścicielem wsi był człowiek imieniem Roger. Od jego imienia wieś miała zostać nazawana Rogoźna. Inne zapiski podają,że nazwa Rogoźna ma swój pierwowzór w nazwie najwyższego punktu wioski ( rogu dzielącego wody na dwie części, z których jedne płyną do Odry, a drugie do Wisły).Z tego działu wód miała nazwę wioska-Rogoźna.Nazwa miejscowa, w przeciwieństwie od ludowej etymologii Rój nie posiada odzwierciedlenia w jej godle.W herbie Rogoźnej, który używany był jako pieczęć wsi, a następnie gminy aż do końca XVIII wieku, występuje kura i kogut. Barwy godła prawdopodobnie interpretacją czasów najnowszych.

 
 

Położenie Administracyjne:

 

Rogoźna - dzielnica Żor - usytuowana jest na terenie Rybnickiego Okręgu Przemysłowego,który stanowi fragment południowo-zachodniej części województwa śląskiego.Pod względem administracyjnym ziemia ta należała do księstwa raciborskiego,na terytorium którego w 1818 roku utworzono powiat podzielony dodatkowo w 1954 roku na powiat rybnicki - w części północnej o powierzchni 618 km2i wodzisławski- w części południowej o powierzchni 335 km2. w 1975 roku doszło do zmian podziału administracyjnego państwa. Zlikwidowano powiaty, powstały nowe  województwa. Odtąd podział miał być dwustopniowy: województwom podlegały miasta i gminy. Żory pozostały w województwie katowickim i zostały miastem, do którego w czerwcu 1975 roku dołączono Rogoźnę.W 1999 roku doszło do nowego podziału państwa, w wyniku którego powstało 16 województw, a Żory znalazły się w województwie śląskim. Rogoźna leży w południowo - zachodniej części miasta.Z północy graniczy z dzielnicą Rowień-Folwarki, z zachodniej z dzielnicą Rój, z południowego wschodu z dzielnicą Osiny, natomiast od wschodu z dzielnicą zachód i dzielnicą Pawlikowski.

 

Dzieje Rogoźnej:

W Roku 1305 wieś była podzielona na dwie części. Jedną część Rogoźnej płaciła biskupowi dziesięcinę w wysokości 1/4 miarki, druga część była z niej zwolniona. Około 1540 roku Rogoźna znajdowała się w rękach rodziny Wyskota von Wodnik. Sigismund   (w tłum. Zygmunt) Wyskota - późniejszy właściciel Żor - przepisał w 1540 roku oprócz Gotartowic, Rownia, Kłokocina również Rogoźnę swojej żonie Christinie z d. Czernicki. Rodzina ta była w posiadaniu tych ziem do 1565 roku. Według notatek Weltzelsa właścicielem Rogoźnej od 1572 do 1631 rok była rodzina Rogoiskich. Jako pierwszego zarządce wymienia się Johanna Rogiskiego. Ta żyjąca tu w średniowieczu rodzina miała kilku zacnych członków. Stanisław Rogoiski służył cesarzowi Maksymilianowi II i Rudolfowi II. Ów Stanisław jako posłaniec cesarza był wysłany do Polski. Georg (Jerzy) Rogoiski walczył z Turkami na Morei i tam zginął, trzeci z tej rodziny - Nikolaus (Mikołaj) piastował jakiś wyższy urząd na dworze książąt śląskich. Ród Rogoiskich posiadał swój herb - skierowanego w prawo skaczącego jelenia w złotym porożu i dookoła ciała opasanego pasem. Od 1631 do 1641 roku właścicielem Rogoźnej był Paul (Paweł) Larisch von Nimsdorf, w latach 1641-1651 wieś była w posiadaniu Wenzela (Wacława) Gusnara z Komorna. Jak podaje Nowack, w 1654 roku Rogoźna miała obowiązek płacić proboszczowi z Boguszowic dziesięcinę, a miastu Żory oddawać 8 talarów na szpital lub przytułek. W późniejszym okresie wieś była własnością rodziny Larisch von Rimsdorf, wreszcie od 1719 do 1749 należała do rodziny von Tluck. W historii wsi podaje się, iż występujące tu dwie jej części nazywane były Rogoźną Dolną i Górną. W roku 1754 i po 1773 jako właściciela Dolnej Rogoźnej podaje się Leopolda Josepha von Larischa. W latach 1758 do 1762 właścicielką Górnej Rogoźnej była Anna Schalscha z domu Ziemietzky. W roku 1765 właścicielem Górnej Rogoźnej był von Manowski. Wszyscy pochodzą z rodziny von Tluck. W 1783 roku żyło tutaj 73 mieszkańców, z tego 5 rolników i 12 ogrodników. Za Alberta von Goertz, który władał Rogoźną w latach 1781 do 1796, części Rogoźnej: Górna i Dolna zostały połączone. Zmarł on w wieku 51 lat na puchlinę wodną, nie pozostawiając żadnego potomka. Jego żona zmarła 8 lat wcześniej. Jego bracia Karl, Gottffried, Philipp i dzieci jego szwagra Karla von Schimoski sprzedali 2 X 1802 roku Rogoźnę  panu o nazwisku Rittmeister. W roku 1818 Wilhelm Rudolf Zawadzki z Gierałtowic sprzedał Rogoźnę Ludvikovi Mar von Pelchrzim. Jako właściciel Rogoźnej dołożył on wszelkie starania by tworząca się w tym roku szkoła dawała dzieciom solidne wykształcenie. 14 IV 1825 spaliły się dobra szlacheckie Pelchrzima. Po pożarze przeprowadził się wraz z rodziną do Żor. Na wieść o tragedii odwiedziła go delegacja Żorskich obywateli. W 1832 roku dobra Rogoźnej przeszły w ręce Friderike von Woysky z domu Ohm von Januschowsky. Kolejne lata przynosiły częste zmiany włascicieli wsi. W maju 1843 roku majątek szlachecki kupił Juliusz Goerlich, w sierpniu tego samego roku odkupił  go Wilhelm Freund. Dobra szlacheckie przechodziły kolejno w ręce: 1845 Friedricha Patzlera, 1854 Franza Thannheisera, 1887 jego syna Ferdinanda, 1894 Paula Hofrichtera. W 1894 roku majątek Rogoźnej został częściowo rozparcelowany: 450 morgów zostało przy dworze,   700 morgów rozparcelowano wśród ludzi. Właściciel pozostałego przy dworze majątku zarządzał nim do roku 1909, kiedy to sprzedał go rodzinie Proske z Branitz.

 

 
    fragmenty tekstu oraz zamieszczone niektóre zdjęcia ,pochodzą z książki  "ROGOŹNA PRZEZ WIEKI" wyd. 2001 rok,autor : Leokadia Buchman, Ewelina Gwóźdź.

 

 
 
 

 

ZDJĘCIA   WAŻNIEJSZYCH  BUDYNKÓW

- OBIEKTY  ZABYTKOWE -  ROGOŹNEJ

zdjęcia oraz fragmęty tekstu pochodzą z książki "Rogoźna przez wieki"                                  wyd 2001r, autor: Leokadia Buchman,Ewelina Gwóźdź.

 
 
DWOREK W ROGOŹNEJ
 
 
 

 
 
 
KRZYŻ  POKUTNY
 
 
 
 
 
 
 
 
 
KAPLICZKA  POD WEZWANIEM
ŚW. JANA  NEPOMUCYNA
 
 

 
KOŚCIÓŁ  POD  WEZWANIEM
NMP  MATKI  KOŚCIOŁA 
 
 
 
  (Kościół  w  trakcie  remontu)
 
( Parking przy kościele )
 
 
 
 

(wejście na cmentarz parafialny w Rogoźnej)
 
 
 
  W 2002 roku figura św. Krzysztofa, patrona kierowców,
stanęła na nowo powstałym parkingu parafialnym w Rogoźnej
dar kierowców, parafian Rogoźnej-rzeźba wykonana przez mieszkańca Rogoźnej
  rzeźbiarza  - p. Henryka  Michalik
 

WAŻNIEJSZE  MIEJSCA I BUDYNKI  ROGOŹNEJ

 

... Szkoła  kiedyś - Szkoła dziś ...

Obecnie - Zespół szkolno-przedszkolny nr 8

   Boisko  szkolno -sportowe
w Rogoźnej
 

HALA   SPORTOWA-ROGOŹNA

 

 
 
 
 
 
 
 
PLAC  ZABAW  DLA DZIECI
przy  Hali  Sportowej - Rogoźna
 
 

 
 
 
 
 
STRAŻ  POŻARNA - ROGOŹNA
 
 
 
 
 
                    na  zdjęciu  wieloletni członek zarządu OSP p. Józef Grodoń.
 
 
 
Średni samochód gaśniczy na podwoziu Star 244 zabudowany przez Jelczańskie Zakłady Samochodowe należący do Ochotniczej Straży Pożarnej w Żorach-Rogoźnej. (woj.śląskie)

Samochód w latach 1991-2001 służył w JRG Ruda Śląska, skąd został odkupiony przez KM PSP Żory i oddany w użytkowanie OSP Żory następnie został przekazany do OSP Żory-Rogoźna.
Więcej przeczytaj na podstronie : OSP Rogoźna
 
 
 
INNE  BUDYNKI  ROGOŹNEJ
 
( obecnie wyburzony)
 

PIEKARNIA - ROGOŹNA

Piekarnia prowadzona przez państwo : HERMAN , ŹDZIEBŁKO

                                                          obecnie państwa  DONGA

 

                           tuż obok sklep GROS- (już nie istnieje)

 

 
CENNE  STANOWISKO ROZRODU  PŁAZÓW

 

 
 
 
 
 

Książka dostępna :  wejdź na stronę : www.śląska biblioteka cyfrowa.pl,  www.lubimyczytać.pl lub  www.Rogoźna przez wieki.pl - warto poczytać o swojej miejscowiści !

 

BARDZO DZIĘKUJEMY AUTORKOM KSIĄŻKI ZA UDOSTĘPNIENIE  NIEKTÓRYCH      ZDJĘĆ ORAZ FRAGMĘTÓW TEKSTÓW.

Jeśli posiadasz ciekawe zdjęcia naszej miejscowiści a chcesz się  nimi z nami podzielić,                             skontaktuj się z administratorem strony lub napisz na adres  E-mail : dpabis@onet.pl

   "żadne naruszenia praw autorskich nie są zamierzone".


Darmowa strona domowa na Beepworld
 
Za treść tej strony odpowiedzialny jest wyłącznie jej
autor. Osiągalny jest za pomocą tego Formularza!